Tek Kullanımlık Plastik Ürünler Yıl Sonunda Yasaklanıyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Türkiye'de plastik kirliliğini azaltmak amacıyla önemli bir adım atıyor. Yönetmelik, plastik çatal, bıçak, tabak, pipet ve kulak pamukları gibi tek kullanımlık ürünlerin piyasaya arzını yasaklamayı öngörüyor. Bu düzenlemenin yıl sonunda yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Yönetmeliğin Amaçları ve Kapsamı

Bakanlık, Sıfır Atık Hareketi çerçevesinde depozito yönetim sistemiyle içecek ambalajlarının dönüşümünü teşvik etmeyi hedefliyor. Geçen yıl yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı doğrultusunda, tek kullanımlık plastiklerin, deniz çöpleri ve mikroplastiklerin çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması hedefleniyor. Ayrıca, Avrupa Birliği'nin Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi'ne uyum sağlamak amacıyla da bu yönetmelik hazırlanıyor.

Yönetmelik, çevreye zarar veren ve plastik kirliliğine neden olan ürünlerin kullanımını sona erdirmeyi amaçlıyor. Bu ürünler arasında:

• Plastik çatal, bıçak ve kaşıklar
• Pipetler
• Yemek çubukları
• Plastik tabaklar
• Genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) gıda kapları
• İçecek kapları ve bardakları
• Plastik çubuklu kulak pamukları

Bu ürünlerin yasaklanmasıyla birlikte, yıllık 1,5 milyon ton karbondioksite eşdeğer karbon salımının engellenmesi ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi öngörülüyor.

Alternatif Ürünler ve Gelecek Planları

Tek kullanımlık plastik ürünlerin yerine doğa dostu alternatifler sunulacak. Cam, porselen, ahşap ve karton gibi malzemeler, bu ürünlerin yerini alacak. Gelecek süreçte, kısmen plastikten mamul içecek bardakları ve gıda kapları için kısıtlamalar uygulanması hedefleniyor. Ayrıca, ıslak mendiller ve ıslak yüzey temizleme havlularının tüketiminin azaltılması için de tedbirler alınacak.

Toplumun Tutumu ve Avrupa'daki Uygulamalar

Çevre Bakanlığı, yeni yönetmelik için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile bir araştırma yaptı. Araştırmaya göre, bireylerin %77,65'i tek kullanımlık plastikleri daha az kullanmayı destekliyor. Katılımcıların %76,40'ı ise bu ürünlerin kullanımının kısıtlanmasını faydalı buluyor. Ayrıca, alternatif ürünlerin kullanımını destekleyenlerin oranı %78,71 olarak belirlendi.

Avrupa'da birçok ülke, tek kullanımlık plastik ürünleri yasaklama konusunda adımlar atmış durumda. Fransa, bu ürünlerin yasaklanmasını sağlayarak AB direktifinin ötesine geçen kapsamlı yasaklar uygulamaktadır. Almanya, direktif maddelerini ulusal yasaya aktararak çevresel projeleri destekleyen finansal mekanizmalar geliştirmiştir. İspanya ve Hollanda da benzer yasaklar ve uygulamalarla sürdürülebilir malzemelere geçişi teşvik etmektedir.

Sonuç olarak, Türkiye'nin bu önemli adımı, çevre kirliliğini azaltma çabalarının bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte, toplumda plastik kirliliği konusunda daha fazla farkındalık yaratılması bekleniyor. Bu süreçte, bireylerin ve işletmelerin çevre dostu alternatiflere yönelmesi teşvik edilecektir.